Мінакі | Страница 8 | Онлайн-библиотека


Выбрать главу

Два п’яныя вылюдкі, якія настолькі захапіліся сьвятам, што, апынуўшыся ў выграбной яміне, годна трымаюць сябе, не заўважаючы, што стаяць па пояс у лайне… Гэта было так, між іншым… Часам што-небудзь выскоквае на аўтамаце. Вы, шаноўныя таварышы, лепей ігнаруйце такую хрэнь.

Раён сапраўды быў яшчэ той. Тлумачылася ўсё, ізноўку ж, гэтай экакатастрофай. Палова жыхароў, калі ўсё гэта пачалося, папросту пазвальвала. Нехта спрабаваў прадаць кватэру, але куды там было. Ня тое надвор’е на вуліцы. Да таго ж, журналісты ўжо ўсім паведамілі пра магчымыя наступствы, пра праблемы для здароўя ды іншую лабуду. Самымі пустымі, сталіся, канечне, ускрайнія будынкі, за якімі, як за сьценамі, хавалася ўсё парадзелае насельніцтва. Быццам дрэвы паабапал шашы, што абараняюць палі ад ветру. Зь цягам часу, калі камунальшчыкі ўжо хацелі былі выселіць жыхароў ды правесьці рэканструкцыю, пераўтварыўшы, як меркавалася, былое жыльлё ў своеасаблівы абаронны мур, у старыя кватэры пачалі засяляцца новыя людзі. Няцяжка было здагадацца, што асаблівых сродкаў у іх не было. Галота, што перабівалася выпадковымі падпрацоўкамі ды бавіла вольны час за шклянкамі ды дозамі. Невядома якім чынам, але неўзабаве яны ўсё ж такі здолелі тут абжыцца ды нават завесьці нашчадкаў. З таго часу па вуліцах увечары хадзіць стала небясьпечна. Выпадковаму чужынцу гэта адразу кідалася ў вочы. Дзіўна толькі, што Васілёк нічога так і ня мог заўважыць. Канечне, хлопчык быў дурнаваты, ды, можа, трошкі празьмерна самаўпэўнены, але тут было ўсё ж ня толькі гэтае. “Пакінуты сярод пакінутых”, – думаў ён. Ды так думаць было куды прыемней. Ідыёт, што зь ім зробіш.

Канечне, да яго адразу даяпаліся. Тут і думаць не было чаго. Дождж прайшоў, ды над мокраю зямлёю чырванела трохі ўжо пахаладзелае сонца. Засыпанае мокрым пяском, навакольле магло б нагадваць пляж. Але дзе яшчэ можна знайсьці такі пляж. Дэкарацыі для кібэрпанкавага спэктаклю… Абжытыя фанэрныя скрыні назіралі за ім зьлёгку падведзенымі паўпустымі вокнамі. Ні сьмерці, ні жыцьця, адна вялізная дзірка ў часе. Імгненьне зацягнулася. Небясьпечнасьці? Гледзячы, што разумець пад бясьпекаю. Як разумець ды ці рабіць гэта ўвогуле. Зь дзясятак мужчынаў рознага ўзросту абступілі хлопца колам ледзьве толькі той адышоў ад прыпынка. Пасыпаліся пытаньні. Пытаньні, як заўжды, ідыёцкія, вельмі хуткія ды зьняважлівыя.

– Хто ты такі?!

– Адкуль ты прыйшоў ды што ты нясеш у сабе?

– Ці верыш ты галоўнаму герою ды пасланцам ягоным?

– Колькі чалавечых лёсаў сапраўды важкія для цябе?

– Ці падманваеш?

– Ці забіваеш?

– Ці помніш пра сьмерць сваю ды ці верыш у вечнасьць духа свайго?

– Ці сапраўды чалавекам быў ты ўвесь гэты час?

– Што такое чалавек ды й дзе сэрца яго?

– З чаго ды чыімі рукамі створаныя косткі твае?

– Ці чуеш ты голас ягоны?

– Ты шо, сука, агуеў, мля?!

Пытаньні, на якія непатрэбна даваць адказаў. Канец веку рэзкіх рытмаў ды выкрыкаў. Самы выдатны час для самагубцаў ды рабаўнікоў. Найлепшы час для масавых публічных катаваньняў ды падмены паняцьцяў. Эпоха бліскучых тэлевізійных прапаведнікаў ды хатніх гаспадынь. Век ідалаў, ідэалаў, ідыліяў. Сонца, што ўжо ня здольнае высушыць усе раны зямлі, павольна хавалася ў пагорках ды насыпах. Ды тыя людзі, якія бездапаможна чыталі на вуліцах пад гукі рыпучых касэтнікаў, можа, толькі яны і маглі б прэтэндаваць на тытулы галоўных герояў, калі б, канечне… не былі людзьмі, не тырчалі ды не кахалі так моцна. Калі б ня зьмешавалі сусьветную любоў з клясавай нянавісьцю, ды не нажыраліся ў адчаі. Бэтонныя ночы, электрычныя лямпачкі, дым. А пасьля – сполахі раніцы, гукі першага аўтобуса, “зноў” ды тысяча дзьвесьце шаснаццаць стрэсавых сытуацый на гадзіну даволі ўмоўнага жыцьця.

Але ў Васенькі нічога не было, пустыя кішэнькі, пустое маленькае, зусім неразьвітае сэрцайка. Такога было шкада. Такога перапойнага лашкабатаніка, зь якога можна было хіба што пасьмяяцца ды за адно тады ўжо і зь сябе, заўжды гатовага паламаць храбціну, не зважаючы ні на якія там акалічнасьці. Хлопчык сеў у свой транспарт ды з сумам глядзеў праз акно ў невыразныя прыцемкі. Людзі глядзелі на яго, і падавалася, што крыху расчараваныя позіркі нешта згубілі. Быццам бы нарэшце зразумелі, што навокал татальная срака, у якой яны маюць шчасьце застацца да самае сьмерці, а можа, і далей, у залежнасьці ад умоваў абранага веравызнаньня, асабістых амбіцыяў ды інтарэсаў.

Транспарт ехаў, у галаве ныла. Падавалася, што ўсё навокал толькі нейкае адлюстраваньне таго, што адбываецца насамрэч. Быццам бы ўсё другаснае, прапушчанае праз ксэракс. А як яшчэ ён мог прыгожа патлумачыць усю недасканаласьць гэтага горада, гэтых людзей, гэтай восені? Маленькі дурань, няздольны адказаць нават за сябе, куды там яму было думаць пра сусьвет. Толькі вось заўжды атрымлівалася менавіта так. Адны пераболшаньні. Неразьлічаныя магчымасьці ды жаданьні выплыць на паверхню, ня ведаючы, што там усё куды больш жорстка, чым у гэтых стэрыльных падводных пакоях.

– Ты што, Бусьлік, хацеў штосьці дадаць?

– Ды не, Вова, што ты!

– Ну і добра!..

Пад акном на прыпынку спыніўся аўтобус. На гадзіньніку 18:07. З усіх дзьвярэй – стомленыя з хлебам ды сасіскамі ў аднолькавых пакунках. У прадчуваньні вечаровага ток-шоў, футболу ды сэрыялаў з супэргероямі, моцнымі ды шчасьлівымі, амаль што такімі ж, як і ўсе. Аніякай опэры! На гуй! Радасная мяккасьць тапачак ды канапы. Паўфабрыкаты – лепшае, што здолеў прыдумаць чалавек. Паўфабрыкаты, алкаголь ды тэлевізія. Усё супэр, таварышы! Нічога, што мы стаміліся, нічога, што з кожным днём усё менш і менш нагадваем людзей. Затое мы перакананыя ў прагрэсе, медыцыне, касмэталёгіі ды якасных станках для галеньня. Клас! Клас! У гэтым нашая канчатковая перамога. Народ-пераможца! Чалавек-пераможца! І мы ўсе, таварышы, бясконца шчасьлівыя з той нагоды, што, як паведамілі ў вечаровых навінах, нашым унукам ужо зусім ня трэба будзе думаць. Ніколі. Ні пра што.

“…прабачце, але як вы можаце гэта чытаць?! Гэта ж поўная лухта! Гэтага вылюдка трэба ізаляваць! Гэта правакуе нэўрозы ды дэпрэсію, а гэта першыя прыкметы псыхічнай неўраўнаважанасьці. Я не хачу, каб мае дзеці мелі магчымасьць чытаць…”

“Вараву!”

Але няўжо такія ідыёцкія думкі могуць патурбаваць гэтую сьветлую дзявочую галоўку? Канечне, не! Яна ж папросту цуд!

Заплюшчыла вочы ды зразумела, што вось яны і надышлі, гэтыя неспакойныя дні, калі мусіш застацца сама з сабою. І пазьбегнуць яснасьці не атрымаецца. Менавіта той час, калі ўсе твае ўсьмешкі ды хітраватыя позіркі ня зробяць нічога. Ня змогуць падказаць, параіць.

Ліхтары сталі запальваць раней. Хутка, напэўна, перавядуць гадзіньнік. Яна ізноўку глядзела ў акно. Часам ёй падавалася, што неўзабаве яна таксама прырасьце да падваконьня ды стане такой жа празрыстай, як шкло. Дэпрэсьнякі заўжды прыходзілі з пахаладаньнем. А напрыканцы лютага ўсё падавалася зусім небясьпечным. Хо пераступала празь сябе ды пускалася ў бясконцыя паходы па імпрэзах. Наўмысна. Каб час цягнуўся хутчэй, каб вясна нарэшце звалілася зь нябёсаў ды грудзі ўздыхнулі з палёгкаю. Чаканьне збаўленьня ад сябе. Разумныя людзі напісалі дзесьці, што чалавек па імені Хо адчувае сябе на мяжы таму, што ў гэты пэрыяд года ёй не стае сонечнага сьвятла. Шкада, што прычына толькі ў гэтым. Хо вельмі любіла, калі над ракою зранку навісаў туман, і яшчэ пасумаваць. Толькі не на людзях, зразумела. Яна ж моцная, на сто адсоткаў упэўненая ў сабе і ва ўсім, прыгожая маладая жанчына. Менавіта так і ёсьць. І мусіць быць заўжды.

“Незалежнасьць!” – маўчала Хо. – “Незалежнасьць ад усяго ды ад усіх!” – ды ейнае маўчаньне раставала ў цішыні ўтульнага пакоя, незаўважна зьбягала кудысьці пад ложак ці за шафу. Куды яно ўсё зьбягае? Куды сыходзяць усе гэтыя людзі? Яны быццам бы сапраўды раствараюцца ў прасторы. Робіцца неяк няёмка ім тэлефанаваць, на мэйлы яны адказваюць вельмі рэдка. Напэўна, справа ўсё ж такі ў ёй.

Разьбітыя твары прыгожых кавалераў.

Апэльсіны.

Сьляпыя кацяняткі ў ахайна сплеценым інвэнтарным кошыку.

Што да таго?

Якая розьніца?

Перашкоды, пераадоленыя ў імкненьні да спакою. Але наперадзе сумна.

Пальцы…

А ўчора ў парку аркестр граў Шапэна. Хо вельмі яго любіла. Бадай што, адзінае з клясыкі, што яна слухала зь цікаўнасьцю ды без пазяханьняў. Яна ведала загадзя ды наўмысна нікому не сказала, каб паслухаць музыку, а не падтрымліваць паўшэптам недарэчныя размовы. З дрэваў сыпала лістоту. Мамачкі зь дзецьмі. Хлопчык са сваім крыкам-сьмехам-віскам перабірае неакрэплымі ножкамі, разганяючы галубоў. Але Хо не сказала б, што ўчора на паркавых алеях усё было зразумелым ды празрыстым. Сапраўды, гэтыя адвечныя ідыёцкія пытаньні заўжды дзесьці былі… але зараз нечакана павылазілі на паверхню. Толькі праблема… але і праблемы гэтай не было зусім. Гэтым разам сапраўды не ставала словаў. Быццам бы штосьці стала на дарозе ды замінала думкам ісьці сваім шляхам, фармулявацца ды абазначацца. Нявыказанасьць пачуцьцяў пазбаўляла спакою. Ані любові, ані нянавісьці; усё было добра. Вельмі спакойна. Празьмерна, лядзь, спакойна! Канечне, стаяла на адным месцы, баючыся зрабіць крок ды адарвацца ад старых звычак, ці чаго там яшчэ ёй было трэба. Зрушыцца зь месца. Адарвацца.

8